دانگ قلم چیست؟ توضیح انواع دانگ قلم

اگر خوشنویس هستید، بدون شک اصطلاح دانگ قلم را شنیده اید. شاید از خود بپرسید دانگ قلم خوشنویسی به چه معناست؟ در این مطلب می خواهیم مفهوم دانگ قلم نی را به طور کامل برای شما شرح دهیم.

 

دانگ قلم یا واحد اندازه گیری سر قلم

در گذشته معیار های استاندارد امروزی مانند متر، لیتر و … در ایران رواج نداشت. به همین جهت افراد در هر صنفی معیار های مخصوصی برای اندازه گیری اقلام مورد نظرشان تعریف کرده بودند که برای مثال می توان واحد مثقال را در اندازه گیری وزن نام برد که امروزه هم کاربرد دارد.

دانگ قلم نیز به همین صورت ایجاد شده است. خوشنویسان برای اینکه بتوانند سایز سر تراشیده شده ی قلم های خوشنویسی را طبقه بندی کنند، یک معیار کیفی به نام دانگ قلم تعریف کرده اند که امروزه هم در ادبیات هنر خوشنویسی رواج داشته و استفاده می شود.

 

دسته بندی دانگ های قلم نی خوشنویسی
دسته بندی دانگ های قلم نی خوشنویسی

 

دانگ های قلم به چه صورت هستند؟

حال که متوجه شدیم مفهوم دانگ قلم چیست، بهتر است به توضیح هر دانگ قلم بپردازیم. استاد غلامحسین امیرخانی در کتاب آداب الخط امیرخانی، تقسیم بندی سنتی دانگ قلم را معرفی کرده و در ۷ نوع طبقه بندی کرده اند.

۱) دانگ غبار : از کوچک ترین اندازه تا نیم میلی متر (۵/۰ میلی متر) دانگ غبار قلم نام دارد

۲) از نیم تا سه‌چهارم میلی متر (۷۵/۰ میلی متر) دانگ خفی قلم گفته می شود

۳) از سه‌چهارم میلی متر تا یک و نیم میلی متر (۵/۱ میلی متر) دانگ کتابت قلم است

۴) از یک و نیم میلی متر تا دو میلی متر دانگ سرفصلی قلم یا جادو نامیده می شود

۵) از دو میلی متر تا شش میلی متر دانگ مشقی قلم گفته می شود

۶) از شش میلی متر تا دو سانتی متر (۲۰ میلی متر) دانگ جلی قلم نام دارد

۷) و از دو سانتی متر به بالا را نیز کتیبه می نامند

تقسیم بندی دانگ قلم یک نوع تقسیم بندی کیفی است که برای درک بهتر آن می توانید آن را به مقیاس میلی متر تبدیل کنید.

 

تقسیم بندی دانگ مشقی

با توجه به اهمیت دانگ قلم مشقی، دانگ مشقی را به ۷ اندازه مختلف تقسیم بندی می کنند که در ادامه معرفی خواهیم کرد

۱) یک دانگ مشقی : دو تا دو و نیم میلی متر

۲) دو دانگ مشقی : دو و نیم تا سه میلی متر

۳) دو و نیم دانگ مشقی : سه تا سه و نیم میلی متر

۴) سه دانگ مشقی : سه و نیم تا چهار میلی متر

۵) چهار دانگ مشقی : چهار تا چهار و نیم میلی متر

۶) پنج دانگ مشقی : چهار و نیم تا پنچ میلی متر

۷) شش دانگ مشقی : پنج و نیم تا شش میلی متر

 

جمع بندی دانگ قلم

همانطور که در ابتدا گفتیم، معیار دانگ قلم یک معیار سنتی برای اندازه گذاری و طبقه بندی اندازه های قلم خوشنویسی است که امروزه هم میان خوشنویسان و اساتید رواج دارد. به همین دلیل آشنایی با دانگ های قلم نی می تواند برای شما بسیار مفید بوده و از ابهامات شما بکاهد. قلم های خوشنویسی در هفت دانگ غبار، دانگ خفی، دانگ کتابت، دانگ سرفصلی، دانگ قطعه یا مشقی، دانگ صفحه یا جلی و دانگ کتیبه طبقه بندی می شوند. به همین منظور در تراش قلم باید دقت کنید که چه دانگ قلمی مد نظر دارید و مطابق با دانگ قلم مورد نظر قلم را بتراشید.

اشتراک گذاری